Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ένα σχέδιο για τη δραστική αύξηση της φορολογίας στα καπνικά προϊόντα, με στόχο τη μείωση του καπνίσματος και την εναρμόνιση των τιμών σε όλη την ΕΕ.
Υπέρογκες αυξήσεις φόρων στα καπνικά προϊόντα εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο σχεδίου αναθεώρησης της Οδηγίας για τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (TED). Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε ανεπίσημα στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών (ECOFIN), προβλέπει ενιαία επιβολή φόρου σε όλα τα κράτη-μέλη, με αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν το… 1.090%.
Στόχος του σχεδίου, σύμφωνα με την Κομισιόν, είναι η εξεύρεση νέων ίδιων πόρων για την ΕΕ, ενόψει του νέου 7ετούς προϋπολογισμού. Τα έσοδα από αυτό το νέο φόρο, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν θα διαχειρίζονται από κάθε κράτος, αλλά από την Κομισιόν, η οποία και θα αποφασίζει σε ποιους τομείς θα διατεθούν.
Η ελάχιστη φορολογία αναμένεται να οδηγήσει τη μέση τιμή του πακέτου στα 6,5 έως 8 ευρώ στην Ελλάδα, από τα επίπεδα των 4,5-5 ευρώ που βρίσκεται σήμερα. Προτείνεται ο διπλασιασμός του ελάχιστου ΕΦΚ από τα 1,80€ στα 3,60€ ανά πακέτο των 20 τσιγάρων. Επιβάλλεται για πρώτη φορά ενιαίος φόρος σε επίπεδο ΕΕ. Για τα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε νικοτίνη, ο φόρος μπορεί να φτάσει έως και 0,36€ ανά ml, ενώ για τα θερμαινόμενα προϊόντα ο ελάχιστος φόρος προβλέπεται να αυξηθεί στα 155€ ανά 1.000 τεμάχια. Στα πούρα και τα πουράκια οι αυξήσεις μπορεί να είναι ακόμα πιο ακραίες, αγγίζοντας σε ορισμένες περιπτώσεις το 1.092%.
Αντιδράσεις στην Ελλάδα
Η ελληνική κυβέρνηση έχει εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις και ενστάσεις για το σχέδιο. Οι κύριοι φόβοι αφορούν:
Τον κίνδυνο κατακόρυφης αύξησης του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων, καθώς οι υψηλές τιμές στρέφουν τους καπνιστές στη μαύρη αγορά.
Την απότομη επιβάρυνση των καταναλωτών.
Οι νέες τιμές δεν θα επιβληθούν ακαριαία, αλλά μέσω ενός σταδιακού χρονοδιαγράμματος που εκτείνεται σε βάθος ετών.
Σύμφωνα με το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τις τρέχουσες συζητήσεις στα ευρωπαϊκά όργανα:
Η αναθεωρημένη Οδηγία για τη Φορολογία του Καπνού (TED) προβλέπεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από το 2028. Προτείνεται μια τετραετής μεταβατική περίοδος για τη σταδιακή προσαρμογή των κρατών μελών στους νέους συντελεστές. . Αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις θα γίνονται βήμα-βήμα για να αποφευχθεί το «σοκ» στην αγορά. : Ενώ η πλήρης εφαρμογή αργεί, ήδη από τις αρχές του 2026 παρατηρούνται οι πρώτες αναπροσαρμογές σε επίπεδο ΕΕ, με την Ελλάδα να δέχεται πιέσεις για αναθεώρηση της εθνικής φορολογίας ήδη από τον Απρίλιο του 2026.
Οι αυξήσεις αυτές εντάσσονται στο «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου», το οποίο στοχεύει σε μια «Ευρώπη χωρίς καπνό» έως το 2040 (ποσοστό καπνιστών κάτω από 5%).
Τι θα συμβεί στην Ελλάδα
Η ελληνική πλευρά έχει ζητήσει επίσημα μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο. Επομένως, η τελική τιμή των 7 ευρώ δεν θα εμφανιστεί αύριο στα περίπτερα, αλλά θα προσεγγίζεται σταδιακά με ετήσιες αυξήσεις της τάξης του 12% στον φόρο κάθε χρόνο μέχρι το 2028.
Για τα εναλλακτικά καπνικά προϊόντα, η νέα οδηγία της Κομισιόν φέρνει για πρώτη φορά ενιαία φορολογική αντιμετώπιση σε όλη την ΕΕ, στοχεύοντας στον περιορισμό της χρήσης τους από νέους. Η αύξηση της φορολογίας για τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού (HTPs), αναμένεται να επιφέρει μια άνοδο της τάξης των 2 έως 3 ευρώ ανά πακέτο (ράβδοι καπνού). Για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα (Vapes), Ο φόρος προβλέπεται να αυξηθεί από τα 0,10€ στα 0,36€ ανά ml για τα υγρά με νικοτίνη. : Αυτό μεταφράζεται σε μια μέση αύξηση περίπου 1 ευρώ ανά μονάδα προϊόντος ή σημαντικά περισσότερο για μεγαλύτερες συσκευασίες υγρών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να κλείσει την «ψαλίδα» τιμών μεταξύ των παραδοσιακών τσιγάρων και των νέων προϊόντων, καθώς θεωρεί ότι οι χαμηλές τιμές στα ηλεκτρονικά τσιγάρα λειτουργούν ως «πύλη εισόδου» στην εξάρτηση
